Krucyfiks z Arezzo jest pierwszym z przypisywanych artyście dzieł. Obraz ten nosi jeszcze cechy kopii pierwowzorem dla niego był Krzyż z San Domenico w Bolonii, Giunta Pisano – dzieło zdobiące główną siedzibę zakonu. Dzieło z Arezzo pozostaje również pod wpływem malarstwa bizantyńskiego.
Słowa Ewangelii według Świętego Mateusza (Mt 25, 31-46)
Krzyż z San Domenico w Arezzo, Cimabue, (Cenni di Pepo) – 1270 rok, Kościół św. Dominika w Arezzo
Krucyfiks z Arezzo jest pierwszym z przypisywanych artyście dzieł. Obraz ten nosi jeszcze cechy kopii pierwowzorem dla niego był Krzyż z San Domenico w Bolonii, Giunta Pisano – dzieło zdobiące główną siedzibę zakonu. Dzieło z Arezzo pozostaje również pod wpływem malarstwa bizantyńskiego. Bizancjum było wówczas potęgą gospodarczo-kulturową, wchodzącą w okres tak zwanego renesansu Paleologów – ostatniej dynastii. Bizantyńczycy poszukiwali sojuszu wobec rosnącej w potęgę Turcji. Wiążąc ze sobą bogate miasta Italii, wywierali również wpływ na sztukę tego regionu. Śladami tego wpływu są brokatowe smugi złota na przepasce Chrystusa i złoty zarys postaci (damaskinaż).
Cimabue, bazując na tym co już poznał, snuł swoją opowieść. Opowieść o delikatnym Jezusie, pełnym cierpienia. Cierpienia, pod wpływem którego gnie swe Święte Ciało w esowatą linię, niemal obijając się o sztywny kontur obrazu – krzyża – tronu. Tło złotej aureoli wychyla się z osi kompozycji i próbuje uchwycić opadającą Świętą Głowę. Żaden jednak blask dostojeństwa nie przesłoni obnażonego cierpienia Boga! Nie oprawi Krwi Przenajświętszej sączącej się z ran stóp Boga na ramę crux gammata! Cimabue prowadzi pielgrzyma do granic mistycznej kontemplacji Bożej Męki! Nie mógłby, gdyby nie znał drogi towarzyszenia Bogu. Wszystko, czego nie uczyniliście jednemu z tych najmniejszych, tegoście i Mnie nie uczynili. I pójdą ci na mękę wieczną, sprawiedliwi zaś do życia wiecznego.
Surowy był Dante w XI Pieśni swojego „Czyśćca”, wkładając w usta Oderisiego lament:
„O jakżeś marna, ludzkiej władzy chwało!
Roślino wiotka, z krasą krótkotrwałą,
Szybko zieloność z jej wierzchołka znika,
Gdy barbarzyństwa czasów nie dotyka.
Pierwszy z malarzy Cimabue, oto,
Blask jego sławy przygasza Giotto[1].”
Dr inż. arch. Kajetan Klimas
[1] Boska Komedia, tłum. Julian Korsak





